Predikant

preken(vrije stof)
preken(catechismus)

Musicus

cv
concertagenda
cds
Composities
Diversen
Contact
Predikant > Preek lezen > Het coronavirus en de zegekroon (+ gesprekspunten)
titel : Het coronavirus en de zegekroon (+ gesprekspunten)
datum : 8 maart 2020
volledige onderwerp : Johannes 12 : 24
Download deze preek.

Overdenking van Joh.12,24 (Den Ham, 8-3-20)

Votum en groet
GK 201 (Wie zal voor God verschijnen?)
10 geboden
GK 6:1,2,3,5 (O Here, sla mij gade)
Gebed
L Joh.12,20-34
T Joh.12,24
Overdenking
GK 176:1 (’k Geloof in God de Vader, die uit niets)
Apostolische geloofsbelijdenis deel 2
GK 176:5
Dankzegging en voorbede
Collecte
LB 400 (Voordat ik kan ontvangen brood en wijn)
Avondmaalsformulier 3
LB 1006 (na Gebed)
Tijdens de gaande viering:
• GK 182 (Alles in allen wilt U voor ons zijn)
• GK 114 (Toen Israël Egypteland verliet)
• LB 978 (Aan U behoort, o Heer der heren)
LB 378 (Sterk, Heer, de handen tot uw dienst)
Zegen

Gemeente van de Here Jezus,

Anders dan u van mij gewend bent, geef ik meteen het thema van deze overdenking weg: het coronavirus en de zegekroon. Van het coronavirus hebt u allemaal gehoord en van de zegekroon waarschijnlijk ook. Vorige week hebben we nog een opwekkingslied gezongen over die zegekroon. In dat lied wordt Jezus aanbeden omdat Hij de overwinnaar van alle kwade machten is. Eén van de coupletten begint zo:

U zult altijd voor ons pleiten;
U zocht door tot U ons vond.
En geen macht kan U bestrijden,
want U draagt de zegekroon (Opw.764).

Die woorden lijken goed aan te sluiten bij Jezus’ woorden uit Johannes 12: “De tijd is gekomen dat de Mensenzoon tot majesteit wordt verheven”. Het klinkt bijna triomfantelijk. De overwinning is binnen handbereik. Nog even, en Jezus zal tot koning gekroond worden. Niet alleen van Israël, maar van alle volken op aarde. Want niet alleen veel Joden zijn uitzinnig van vreugde als Jezus op een ezel Jeruzalem binnenrijdt, maar ook een aantal Grieken willen graag met Hem in contact komen. Daarmee lijkt de doorbraak van Gods koninkrijk in de wereld nabij.
Maar als Jezus zegt hoe die doorbraak van Gods koninkrijk tot stand komt, staan we nog steeds versteld. Want Jezus vervolgt: “Als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel, maar wanneer hij sterft brengt hij veel vrucht voort”. Op zichzelf is dat waar en ook heel bijzonder. Ik vond op internet een preek waarin een Duitse collega voorrekent hoeveel vrucht één graankorrel voortbrengt. Volgens hem kan uit één graankorrel een halm met drie aren groeien die samen honderdtwintig graankorrels bevatten. Zou je die honderdtwintig graankorrels ook weer zaaien, dan levert dat veertienduizendveertig graankorrels op. Zou je die veertienduizendveertig graankorrels ook weer zaaien, dan zou dat voor een gezin van vijf mensen genoeg opleveren om een jaar van te ontbijten. Ook als die getallen niet precies zouden kloppen geven ze een indruk van de enorme hoeveelheid graan die er binnen een paar jaar uit één graankorrel is voortgekomen. De wonderbare spijziging is er niets bij. Want bij die gelegenheid gaf Jezus vijfduizend man te eten van vijf broden en twee vissen. Dat kan nooit, zeggen veel mensen. Ondertussen gebeurt er elk jaar weer een nog groter wonder op de korenvelden. Maar dat vinden we de gewoonste zaak van de wereld. Zo gaat dat in de plantenwereld.
Maar toch niet in de mensenwereld? Toch lijkt Jezus dat wel te willen zeggen, als hij zegt: “De tijd is gekomen dat de Mensenzoon tot majesteit wordt verheven. Waarachtig, ik verzeker u: als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht”. Anders gezegd: Jezus wordt tot majesteit verheven, door als een graankorrel in de aarde te vallen. Jezus draagt de zegekroon. Maar dat betekent dus niet dat Hij ongevoelig is voor lijden en voor dood. Niet voor niets zegt Hij even later: “Nu ben ik doodsbang. Wat moet ik zeggen? Vader, laat dit ogenblik aan mij voorbijgaan? Maar hiervoor ben ik juist gekomen”. Waarvoor is Hij gekomen? Niet om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losgeld voor velen (Mc.10,45). Hij is helemaal niet met zichzelf bezig, maar alleen met ons, mensen die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan (Mt.11,28). De zegekroon is een doornenkroon. Jezus wil de schuld wel krijgen van alles wat er misgaat in deze wereld. Hij wil de straf wel dragen, als wij maar vrijuit gaat.
Vandaag ontvangen we in brood en wijn de tekens en zegels van de vergeving van onze zonden en het eeuwige leven dat Jezus voor ons verdiend heeft. Maar we hebben onze viering van het avondmaal wel aan moeten passen aan de realiteit die met het coronavirus gegeven is. Misschien vindt u het vanuit het oogpunt van hygiëne wel een goede ontwikkeling dat we het brood niet hoeven te pakken van een schaal waar iedereen al met zijn vingers aan gezeten heeft en de wijn niet hoeven te drinken uit een beker waar iedereen al met zijn mond aan gezeten heeft. Toch mag het ook te denken geven dat de enige remedie tegen dit griepvirus lijkt te zijn: afstand nemen van je medemens. Je wordt opsloten in je hotelkamer, je huis, je dorp, je stad, je provincie als het virus in je directe omgeving is aangetoond. Maar als dat niet zo is, zoals hier in Den Ham, wordt je toch afgeraden elkaar de hand te schudden. Laat dat virus daarmee niet treffend de gevolgen van de zonde zien? Als je jezelf op één zet, raak je steeds meer van God en naasten geïsoleerd, tot je helemaal op jezelf teruggeworpen bent. In Jezus’ woorden: “als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel”. De oude vertaling zei het zo: “indien de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft zij op zichzelf”. Zo typeert Jezus het leven van mensen die zichzelf boven anderen zetten: zij blijven op zichzelf. Maar het leven van iemand die met zichzelf alleen blijft betekent niets. Pas op het moment dat je de ander belangrijker vindt dan zichzelf, krijgt je leven betekenis. Net zoals dat bij een graankorrel zo is. De Bijbel in Gewone Taal zegt het zo: “Een graankorrel die in de aarde gezaaid wordt, moet sterven. Zolang hij niet sterft, gebeurt er niets. Maar als hij sterft, levert hij veel nieuwe korrels op”.
Er is wel een belangrijk verschil tussen een graankorrel en mens: de houdbaarheid van een graankorrel is groter dan de houdbaarheid van een mens. Een graankorrel die honderden jaren op zichzelf gebleven is, ontkiemt alsnog zodra hij in de aarde valt. Maar mensen die voor zichzelf geleefd hebben, ontkiemen niet als ze begraven worden. Een lied uit het liedboek zegt zo:

hij gaat voorgoed verloren,
het leven dat hij koos
is tevergeefs geboren
en eindigt vruchteloos (LB 842:3).

Zo komen in deze avondmaalsdienst twee levensstijlen bij elkaar. De stijl van Hem die de zegekroon draagt en de stijl van hen die het coronavirus bij zich dragen. Vooral bij de beker gaat dat wringen. Want de bloedrode drank zegt dat Jezus zichzelf heeft weggecijferd voor jou. Maar het kleine bekertje zegt dat je je juist op jezelf moet terugtrekken om je tegen de ander te beschermen. Ook al is dat kleine bekertje nieuw, richt je aandacht toch vooral op Jezus. Laat zijn liefde voor jou vrucht mogen dragen in een nieuw leven dat niet draait om jou, maar om God en je medemens.
Een gebed, dat toegeschreven wordt aan Franciscus van Assisi, zegt het zo:

Heer, maak dat ik er meer op uit ben
te troosten dan getroost te worden,
te begrijpen dan begrepen te worden,
te beminnen dan bemind te worden.

Want door te geven ontvangen we,
door onszelf te vergeten vinden we,
door te vergeven wordt ons vergeven
door te sterven staan we op tot het eeuwige leven.

Amen.

Punten van gesprek:

1. In de overdenking wordt het wonder dat Jezus vijfduizend man te eten heeft met vijf broden en twee vissen vergeleken met de vrucht die één graankorrel oplevert. Waarom zullen veel mensen het eerste een wonder vinden en het tweede niet? Wat vind je zelf?
2. Wat is die zegekroon die Jezus zou dragen volgens een bekend opwekkingslied?
3. Het coronavirus en de zegekroon staan in de overdenking voor twee stijlen van leven. Welke levensstijlen? Vind je de vergelijking terecht?
4. De overdenking eindigt met het slot van een gebed dat aan Franciscus van Assisi. Lees dat nog een door? Zou dat ook jouw gebed kunnen zijn? Waarom wel/niet?