Predikant

preken(vrije stof)
preken(catechismus)

Musicus

cv
concertagenda
cds
Composities
Diversen
Contact
Predikant > Preek lezen > Bouwen aan de Oldehove
titel : Bouwen aan de Oldehove
datum : 7 april 2019
volledige onderwerp : Lucas 14 : 28 - 30
Download deze preek.

Preek over Lc.14,28-30 (Den Ham, 7-4-19)

Vóór de dienst zingt Hakiko 2 nummers
Votum en groet
Opw.797 (Breng ons samen)
10 geboden
GK 177:1,3,4 (Heer, U bent mijn leven)
Gebed
L Luc.14,25-35 (BGT, door Niels ten Kleij)
Opw.770 (Ik zal er zijn)
T Luc.14,28-30
Preek
Opw.807 (God van licht)
Hakiko: Jezus, ik wil U bedanken
Dankzegging en voorbede
Collecte
• Tijdens de collecte zingt Hakiko 2 nummers
LB 416 (Ga met God)
Zegen

Gemeente van de Here Jezus,

De scheefste toren van Nederland staat in het Groningse dorp Bedum [ppt]. Maar die toren is tenminste afgebouwd. Voor de Oldehove in Leeuwarden geldt dat niet [ppt]. Het had de hoogste toren van Nederland moeten worden: 120 meter. Maar de toren was nog geen 10 meter hoog, toen die al scheef begon te zakken. Men heeft nog geprobeerd een rechte toren op die scheve onderbouw te metselen, maar toen de toren veertig meter hoog was, moest de bouw toch nog gestaakt worden. Zou men doorgegeven zijn met bouwen, dan was de hele toren omgevallen. Al bijna 500 jaar staat de toren daarom scheef en onaf te zijn in het centrum van de stad.
Op de website van de Oldehove staat dat de Leeuwarders trots zijn op hun scheve toren. Als dat echt zo is, dan komt dat vast daarvan dat ze door iedereen van buiten Leeuwarden uitgelachen worden om hun scheve toren: [ppt] “Die Leeuwarders begonnen te bouwen, maar het karwei afmaken konden ze niet”. Dan ga je natuurlijk vierkant achter je toren staan. Maar ondertussen blijft de Oldehove natuurlijk een pijnlijk symbool voor een stad die nooit meer geworden is dan een provinciestad.
Jezus vertelt ook over een toren die nooit afkomt. Waar zou die toren voor staan? Toen we tijdens de catechisatieles hardop begonnen na te denken over die vraag, zei iemand voorzichtig: “Je moet wel goed nadenken voor je iets doet”. Zo’n antwoord helpt verder, want ook al is het het nog niet helemaal, het roept wel een nieuwe vraag op: Je moet wel goed nadenken voor je wát doet? Als je nog eens bij het begin begint te lezen, is het antwoord op die vraag niet zo moeilijk meer: “Een grote groep mensen reisde met Jezus mee. Jezus zei tegen hen: ‘Als je bij mij wilt horen, dan moet je alles opgeven: je vader en je moeder, je vrouw en je kinderen, en je broers en je zussen. Je moet zelfs bereid zijn om je eigen leven op te geven. Als je dat niet wilt, dan kun je mijn leerling niet zijn. Je kunt alleen mijn leerling zijn als je met mij meegaat en samen met mij lijdt’”. Je moet dus goed nadenken voor je wát doet? Leerling van Jezus worden. Waarom moet je daar dan wel goed over nadenken? Omdat je daarvoor alles op moet geven, zelfs je eigen leven!
Maar dat klinkt wel heel erg zwaar. Ken je iemand die zijn eigen leven opgegeven heeft om Jezus te kunnen volgen? Ik had verwacht dat niemand uit de groep zo iemand kende. Maar tot mijn verrassing kwam er uit de groep toch een voorbeeld van mensen die alles opgegeven hadden om Jezus te volgen: Peter Jan en Maaike de Vries! [ppt] Want die hebben alles en iedereen achtergelaten om mensen die diep in het oerwoud van Papoea wonen over Jezus te kunnen vertellen. Maar zou iedereen dat voorbeeld dan moeten volgen? Nou, iedereen… Maar als helemaal niemand deed wat Peter Jan en Maaike doen, dan zou er toch ook iets niet kloppen. Ook als je gewoon in Den Ham blijft, kun je toch nog steeds van Peter Jan en Maaike leren dat je geen leerling van Jezus kunt zijn als je niet zonder je familie kunt. Je bent ten slotte op reis naar iets moois: eeuwig leven in de hemel. Dan moet je dingen uit dit leven wel los kunnen laten, anders kom je daar nooit aan.
Maar wat voor dingen moet je dan loslaten? Iemand uit de groep kwam met het voorbeeld van Abraham. Die moest zelfs zijn eigen zoon los kunnen laten. Maar worden wij dan ook voor zulke zware keuzes geplaatst? Nou, als je echt wilt dat God op één staat in je leven, dan mag je je wel afvragen of je niet te veel tijd aan sociale media of aan gamen besteedt. Iemand anders kwam met het voorbeeld dat als je Jezus wilt volgen, je geen profvoetballer kunt worden. Hoezo niet? Omdat je dan ook op zondag wedstrijden zou moeten spelen. Dit voorbeeld riep bij mij een herinnering wakker aan Folkert Velten [ppt]. Wie kent hem nog? […] Inderdaad, Folkert Velten speelde twintig, dertig jaar geleden voor Heracles en was topscorer van de eerste divisie, ook al speelde hij alleen op zaterdag. [ppt] Aanbiedingen van clubs in de eredivisie heeft hij altijd afgeslagen, omdat hij dan op zondag zou moeten spelen. Dat ging tegen zijn geloofsovertuiging in.
Daarmee was de tijd op catechisatie al weer bijna om. Er werd op de valreep nog een onderwerp aangesneden, maar daarop kom ik straks terug. Nu stel ik jullie en mezelf de vraag hoever we al pratend gekomen zijn. We waren het er meteen elkaar over eens dat dit stukje uit Jezus’ onderwijs best heftig was. Maar is het jullie ook opgevallen dat het allemaal wat minder heftig wordt zodra we gingen proberen Jezus’ onderwijs op ons eigen leven toe te passen? Natuurlijk, wat minder op internet zitten, dat kan best een zware beslissing zijn. Maar het is toch niet zo heftig als de beslissing die Peter Jan en Maaike de Vries of Folkert Velten maakten. Het is al helemaal niet zo heftig als de beslissing waar Abraham voor geplaatst werd. Klopt onze uitleg dan wel? Vijlen we de scherpe kantjes toch niet een beetje van Jezus’ woorden af? Of heeft Jezus het zo scherp niet bedoeld als Hij het gezegd heeft? Zei Hij het alleen maar zo scherp om ervoor te zorgen dat wij weer heel bewust met ons geloof bezig zijn?
Want één ding is zeker, geloven op de automatische piloot, daar gaat niks van uit. Of zoals Jezus het zelf zegt: “Mijn leerlingen kun je vergelijken met zout. Zout is iets goeds. Maar als het zijn zoute smaak verliest, kun je het niet opnieuw zout maken. Dan kun je het nergens meer voor gebruiken, en wordt het weggegooid”. En inderdaad, zo legden jullie een verband met dat woord over zout dat zijn smaak verliest. Als je het hele stuk leest, lijkt dat woord wat uit de lucht te komen vallen. Maar als Jezus inderdaad bedoelde dat je heel bewust God op één zet bij de keuze die je maakt, dan sluit dat woord over het zout daar precies bij aan. Want dat jij niet net als Peter Jan en Maaike de Vries alles en iedereen achterlaat, betekent nog niet dat je een slappe christen bent. In Den Ham kun je net zo goed het verschil maken, door in je daden te laten zien en in je woorden te laten horen dat God de belangrijkste is in je leven. Maar je kunt niet in God geloven, terwijl je leven in de praktijk helemaal niet om God draait, maar om jezelf. Als dat bij jou stiekem wel zo is, dwingt Jezus je tot een bewuste keuze: of je kiest voor God, maar dan ook helemaal, of je kiest niet voor God, maar dan ook helemaal niet. Want met dat halve gedoe kom je er niet. [ppt]

Als ik terughaal wat jullie allemaal gezegd hebben naar aanleiding van Lucas 14 vers 25 tot 35 en het eens rustig op een rijtje zet, dan is dat eigenlijk al een hele preek. Toch wil ik nog iets toevoegen aan wat we samen gevonden hebben.
Ik begin met iets dat in de Bijbel in Gewone Taal niet zo opvalt. Daarom lees ik het begin van het bijbelgedeelte nog eens in de vertaling die we in de kerkdiensten meestal gebruiken: [ppt] “Grote mensenmenigten trokken met Jezus mee. Hij wendde zich tot hen en zei…” Hij wendde zich om: dat roept het beeld op van een optocht met Jezus aan het hoofd. Maar dan ineens draait Jezus zich om en zegt: “Wie mij volgt, maar niet bereid is alles op te geven, die kan mijn leerling niet zijn”. Laten we nu net even doen alsof Jezus het daarbij laat. Hij draait zich weer om en begint weer te lopen. Hoe zou het verhaal dan verdergegaan zijn?
Ik moet denken aan het bijbelverhaal over de rechter Gideon. [ppt] Hij trekt met een groot leger tegen de Midjanieten op. Maar de Heer zegt tegen Gideon: [ppt] “Je hebt te veel soldaten. Zo wil ik de Israëlieten niet laten winnen van de Midjanieten. Want dan zullen ze zeggen dat ze het zelf gedaan hebben. Dan zullen ze niet toegeven dat ik hen geholpen heb. Daarom moet je zeggen: ‘Iedereen die bang is, (kan) terug naar huis gaan’” (Recht.7,2.3, BGT). Toen gingen er 22.000 van de 32.000 soldaten naar huis.
Hoeveel mensen zouden er naar huis gegaan zijn toen Jezus net zoiets als Gideon zei? Want daar komt dat woord over het maken van een begroting voor je aan een groot bouwproject begint toch op neer? “Laat goed tot je doordringen wat het je kost als je mijn leerlingen wilt zijn. Als je het dan niet langer aandurft Mij te volgen, dan kun je nu beter naar huis gaan”. Maar veel spannender is de vraag hoeveel mensen er nu het liefst naar zouden huis gaan, als we Jezus dat vandaag horen zeggen.
Nu kom ik, zoals beloofd, terug op het laatste onderwerp dat tijdens die catechisatieles aan de orde werd gesteld: groepsdruk. Als ik het me goed herinner begon een van jullie erover, omdat groepsdruk ervoor kan zorgen dat je niet durft te laten zien dat God bij jou op één staat. Je wilt echt wel bij Jezus horen, maar je wilt ook zo graag bij de groep horen. Daardoor komt het er veel te weinig uit hoe belangrijk God voor je is. Je zou dat veel meer willen laten zien, maar het kost zoveel om die toren te bouwen. Het is een goed doel, je wilt er best aan geven. Er zijn alleen meer goede doelen, en daar moet je ook aan geven. Het gevolg is alleen dat de toren waar je aan bouwt nooit boven het maaiveld uitkomt.
Nu een rare bocht. Want de groepsdruk waar het op catechisatie over ging, die zorgt ervoor dat je niet te veel wilt afwijken van mensen die niet geloven. Maar zou er ook een groepsdruk kunnen zijn die ervoor zorgt dat je niet te veel wilt afwijken van mensen die wél geloven? Ik bedoel heel concreet: Wie loopt er de kerk uit als Jezus zegt: “Laat goed tot je doordringen wat het je kost als je mijn leerlingen wilt zijn. Als je het dan niet langer aandurft Mij te volgen, dan kun je nu beter naar huis gaan”.
Was dat dan Jezus’ bedoeling toen? Is dat dan Jezus bedoeling nu? Dat er van 32.000 volgers 22.000 afvallen? En dat er van die 10.000 volgers nog 9.700 afvallen, zodat er een Gideonsbende van 300 overblijft? Natuurlijk niet. [ppt] 32.000 volgelingen moeten 32.000 leerlingen worden. Maar toen Jezus zijn doel in Jeruzalem bereikte, waren er zelfs geen 12 leerlingen meer over. Bij het kruis waaraan de Meester ook voor hen stierf, stond slechts een handjevol vrouwen. [ppt] Zo ziet de gemeente van Christus er op veel plaatsen in Nederland uit.
Bij ons niet. Al was het alleen omdat onze kerkdiensten ook door heel veel jonge mensen worden bezocht. Maar daarom zou ik juist tegen jullie willen zeggen: Het is niet jullie taak om een volgeling van je ouders te zijn, maar om een leerling van Jezus te zijn. Dáárvoor moet je hier komen en nergens anders voor. Jezus zegt dat je moet breken met je vader en moeder, je vrouw en kinderen, je broers en zusters. Dat betekent in elk geval dat het hoogste doel van de kerk niet kan zijn om de lieve vrede te bewaren. Want die lieve vrede kan ook een dekmantel zijn waaronder volgers zich kunnen verschuilen die geen leerling willen zijn.
Zijn de kosten om leerling van Jezus te mogen zijn dan zo hoog? Ja, maar hoe hoog kosten zijn dringt pas tot je door, als je Jezus voor jou aan het kruis ziet hangen. Hoe was het met ons afgelopen als Jezus de prijs van de toren die Hij moest bouwen te hoog had gevonden; als Hij niet bereid geweest was om alles op te geven, zelfs zijn eigen leven, om ons te redden?
Als je graag bij Jezus wilt horen, dan kun je niet doorgaan met zonden waar Hij voor moest sterven. Ook als de wereld om je heen allang niet meer weet wat daar nou zo zondig aan is. Laat ze jou maar uitlachen, zoals ze Noach uitgelachen hebben toen hij bouwde aan de ark. Want die lachers hebben de boot gemist.

Amen.