Predikant

preken(vrije stof)
preken(catechismus)

Musicus

cv
concertagenda
cds
Composities
Diversen
Contact
Predikant > Preek lezen > Leven in Jezus' naam (voor zondag Jubilate)
titel : Leven in Jezus' naam (voor zondag Jubilate)
datum : 11 mei 2014
volledige onderwerp : Johannes 16 : 22 - 24
Download deze preek.

Preek over Joh.16,22-24 (Den Ham / Kampen, 11-5-14)

Gez.174 (n.m.: na geloofsbelijdenis)
Ps.42:3
Opw.518 (na dopen Nora en Niels Huisjes)
L Joh.16,12-24
Lied 200:1,4,5
T Joh.16,22-24
Lied 89 (melodie: Ps.15)
Tijdens collecte: dooplied sela)
Ps.111:1,2,4 (na collecte)

Gemeente van de Here Jezus,

De derde zondag na Pasen wordt in de kerkelijke traditie [ppt] zondag Jubilate genoemd. Die naam is ontleend aan de eerste woorden van Psalm 66: “Heel de aarde, juich voor God”. Het zal duidelijk zijn dat dat loflied te maken heeft met de opstanding van Jezus Christus, als het gezongen wordt op een zondag na Pasen. Maar hoe heeft het dan met de opstanding te maken?
Het leesrooster voor het kerkelijk jaar schrijft voor vandaag woorden van Jezus uit Johannes 16 voor: “Waarachtig, ik verzeker jullie: je zult huilen en weeklagen, terwijl de wereld blij zal zijn. Je zult bedroefd zijn, maar je verdriet zal in vreugde veranderen. Ook een vrouw die baart heeft het zwaar als haar tijd gekomen is, maar wanneer haar kind geboren is, herinnert ze zich de pijn niet meer, omdat ze blij is dat er een mens ter wereld is gekomen. [ppt] Jullie hebben nu verdriet, maar ik zal jullie terugzien, en dan zul je blij zijn, en niemand zal je je vreugde afnemen”. Die vreugde vieren we dus vandaag.
Voor Dorieke en Corrie is het beeld dat Jezus gebruikt om de vreugde van vandaag te omschrijven natuurlijk extra sprekend. Want voor jullie is de ervaring dat je al je pijn vergeet zodra je dochter of zoon in je armen gelegd wordt nog vers. Toch zouden mannen en vrouwen die de pijn van een bevalling niet kennen de vreugde van na een bevalling wél moeten kennen. Want dat is vreugde van Pasen. Jezus’ volgelingen zijn blij dat er een mens ter wereld gekomen. Welke mens? Jezus Christus, de nieuwe mens. Hij is ter wereld gekomen uit de schoot van het graf. Hij die voor altijd afwezig leek te zijn, blijkt voor altijd aanwezig te zijn.

Ook wij, wij zetten blij van zin
een stralend Jubilate in.
O Christus, die verrezen zijt,
wij prijzen uw aanwezigheid (naar Lied 200:5).

De derde zondag na Pasen valt precies tussen Pasen en Hemelvaart. Voor je gevoel komt Pasen misschien al weer wat op de achtergrond en Hemelvaart al weer wat op de voorgrond te staan. Maar als de opgestane Heer voor je gevoel aan het vervagen is, zegt de kerk al vanouds: Dat gevoel klopt niet. Want Jezus verdwijnt helemaal uit je leven. Hij verschijnt juist in je leven. Wees dus blij. Want niemand kan jou de vreugde over zijn aanwezigheid afnemen, zoals niemand Hem de overwinning op de dood kan afnemen. [ppt]

Leven in Jezus’ naam
1. kijken wordt zien
2. vragen wordt bidden

1. [ppt] Voor Jezus’ eerste leerlingen waren de woorden die Jezus tot hen sprak maar moeilijk te begrijpen. Want ze zeiden tegen elkaar: “Wat betekent wat hij nu zegt: ‘Nog een korte tijd en jullie zien me niet meer, maar kort daarna zien jullie me terug’? En: ‘Ik ga naar de Vader’? Wat betekent ‘nog een korte tijd’? Wat bedoelt hij toch?”
Dat de leerlingen Jezus’ woorden niet begrepen, is niet zo vreemd. Goede Vrijdag en Pasen moesten immers nog komen. Maar achteraf zullen ze het wel begrepen hebben. “Nog een korte tijd en jullie zien me niet meer”, dat slaat natuurlijk op de tijd van Jezus’ sterven. Van vrijdagavond tot zondagmorgen zien zijn leerlingen Hem niet meer, omdat Hij dan in het graf ligt. “Maar kort daarna zien jullie me terug”. Dat slaat dan natuurlijk op die zondagavond waarop Jezus ineens in hun midden staat en zegt: “Ik wens jullie vrede!” (Joh.20,19). [ppt] Jezus kondigt hier zijn sterven en zijn opstanding aan. Nog een korte tijd en jullie zullen zo verdrietig zijn als je nog nooit geweest bent. Maar nog een korte tijd en jullie zullen zo blij zijn als je nog nooit geweest bent. Die eerste korte tijd loopt dus uit op Jezus’ dood en die tweede korte tijd op zijn opstanding. Zo moeilijk is dat toch niet?
Zodra je echter de verklaringen die in de loop van de eeuwen van Jezus’ woorden gegeven zijn erop naslaat, krijg je de indruk dat het zo simpel toch niet ligt. Want veel uitleggers menen dat de woorden: “Nog een korte tijd en jullie zien me niet meer”, slaan op Jezus’ hemelvaart, en dat de woorden: “maar kort daarna zien jullie me terug”, slaan op de uitstorting van de Heilige Geest. Daar lijkt wel wat voor te zeggen. Zeker als je leest dat Jezus zegt dat dat weerzien leidt tot een vreugde die niemand je kan afnemen. Want blijdschap geven die nooit weer overgaat, dat is toch een werk van de Heilige Geest in je hart? Toch kom je er zo ook niet helemaal uit. Want al is vreugde een vrucht van de Geest (Gal.5,22), de Geest zorgt er toch niet voor dat je Jezus weer terugziet. Terwijl Jezus toch zei dat zijn volgelingen zo blij zouden zijn, omdat ze Hem terugzagen. Voor de eerste generatie van Jezus’ volgelingen gaat dat nog wel op. Maar voor de volgende generaties toch niet meer? Want wie van ons kan zeggen dat hij zo blij is omdat hij Jezus teruggezien heeft?
Ik heb al eens eerder over deze tekst gepreekt. Niet op zondag Jubilate, maar op een zondag waarop ik een Irakese vrouw mocht dopen die zich van de islam tot Jezus bekeerd had. Als je haar zou vragen waar die woorden van Jezus nu op sloegen: op Goede Vrijdag en Pasen of op Hemelvaart en Pinksteren, zou ze daar alleen maar van in de war raken. Goede Vrijdag, Pasen, Hemelvaart, Pinksteren: wist zij veel. Zij wist alleen dat ze zo blij was en een vreugde kende die niemand haar kon afnemen, omdat Jezus in haar leven was gekomen. Voor haar was dat woord van Jezus geen tekst die nog wel wat uitleg nodig had. Voor haar was het levende werkelijkheid.
Eén van de eerste dingen die ze tegen me zei toen ik haar in de kerk ontmoette was: [ppt] “Ik hou zoveel van Jezus”. Voor mij blijft dat onvergetelijk. Toen was er ineens een band tussen ons, terwijl we elkaar helemaal nog niet kenden. Maar als een vreemde zoiets tegen je zegt, dan is ze geen vreemde meer voor je. Dan sta je ineens heel dicht bij elkaar en is het of je elkaar al een eeuwigheid kent.
De ontroering die er over me kwam toen zij zomaar begon over haar liefde voor Jezus, deed wel een vraag bij me rijzen. Waarom hoor ik deze woorden eigenlijk nooit uit de mond van mensen die ik al veel langer ken? Je zou natuurlijk kunnen zeggen dat in de woorden van die vrouw: “Ik hou zoveel van Jezus”, de taal van de verliefdheid nog klinkt. Maar als het goed is gaat verliefdheid over in liefde. Je zegt niet meer bij het minste of geringste: “Wat hou ik toch veel van je”. Als je echt van elkaar houdt, is het niet nodig dat steeds weer te zeggen. Je weet het van elkaar, je ziet het aan elkaar. Eén woord, één blik is genoeg. Toch vraag ik me af of het daarvan komt dat je weinig kerkmensen nog zo verliefd over Jezus hoort. Want hebt u die verliefdheid dan wel gekend, broeders en zusters? Is uw verliefdheid op Jezus bij u overgegaan in een liefde voor Hem die uw hele leven doortrekt? Is het niet altijd nodig om over Hem te praten, omdat u zó met Hem vergroeid geraakt bent dat u zich geen leven zonder Hem meer kunt voorstellen?
Op een bepaalde manier had die Irakese zuster altijd al wel van Jezus gehouden. Ze had iets van Hem gehoord uit de verhalen die de Koran over Hem vertelt. Ze hebt iets van gezien Hem bij christenen in Irak en in Nederland. Maar wat Jezus nou echt zo bijzonder maakte, dat wist ze niet. Christenen zeggen dat het bijzondere van Jezus is dat Hij de Zoon van God is. Maar dat kan toch helemaal niet? Hoe kan God nou een Zoon hebben? Tot ze tot God ging bidden in de naam van Jezus.
Ze had zoveel problemen die alleen God voor je kon oplossen. Maar waarom deed Hij dat dan niet? Toen zei iemand tegen haar: [ppt] “Als je tot God bidt in de naam van Jezus, dan zul je zien dat er dingen in je leven gaan veranderen”. Dat heeft ze toen maar gedaan: tot God bidden in de naam van Jezus. Voor een moslim is dat heel raar. God en Jezus, dat zijn voor hen twee dingen. Ze hebben ze allebei hoog: God en Jezus. Maar Jezus toch niet zo hoog als God. Dus om nou als je aan God denkt aan Jezus te gaan denken?
Maar Jezus zegt in Joh.16: “Tot nu toen hebben jullie niets in mijn naam gevraagd, maar vraag het en je zult ontvangen”. En het bleek waar! Haar leven is totaal veranderd. Er kwamen antwoorden op haar vragen. Er kwamen oplossingen voor haar problemen. Ze kon uit eigen ervaring zeggen wat veel christenen misschien alleen uit geloof kunnen zeggen: Willen mensen weten wie God is, dan moeten ze aan Jezus denken. Wil God weten wie mensen zijn, dan moet Hij aan Jezus denken.
Voor die Irakese vrouw is dat de ontdekking van haar leven geweest: via Jezus kom jij bij God en via Jezus komt God bij jou. Toen Jezus na zijn opstanding aan zijn leerlingen verscheen, verscheen er niet alleen een levend mens, maar ook de levende God. Ja, Hij verscheen om te laten zien dat die God voor altijd bij hen zou blijven. Ook als ze Hem niet meer zouden aanschouwen, zouden ze Hem toch blijven zien.
Dat gold voor die Irakese vrouw niet minder dan voor de Galilese mannen die getuige van de opstanding mochten zijn. En het geldt voor u en voor jou niet minder dan voor die Irakese vrouw. Ook als je Jezus niet meer kunt aanschouwen, kun je Hem toch zien. Het is opvallend dat Jezus in het Grieks twee verschillende woorden voor ‘zien’ gebruikt, als Hij zegt: “Nog een korte tijd en jullie zien me niet meer, maar kort daarna zien jullie me terug”. In het Nederlands zou je dat weer kunnen geven met de vertaling: [ppt] “Nog een korte tijd en jullie aanschouwen me niet meer, maar kort daarna zien jullie me terug”. De manier waarop je je Jezus kunt zien zoals Hij na zijn opstanding is, is niet dezelfde als de manier waarop je Jezus kunt zien zoals Hij vóór zijn opstanding was. Je kunt Hem waarnemen, ook als je Hem niet ziet. Je kunt Hem zien, ook als je Hem niet aanschouwt. Het is waar wat Jezus zegt in onze tekst: “Ik zal jullie terugzien, en dan zul je blij zijn, en niemand zal je je vreugde afnemen”.
Wij moeten niet proberen om de vreugde die Jezus hier belooft te koppelen aan één bepaald heilsfeit: Gaat het hier nu over Pasen of over Pinksteren? Want in het evangelie van Johannes vallen Pasen en Pinksteren – bij wijze van spreken – op één dag. Als de Geest bij ons is, dan is de Zoon bij ons. Als de Zoon bij ons is, dan is de Vader bij ons. Jezus zelf zegt er in Johannes 14 dit van: “Nog een korte tijd en de wereld zal mij niet meer zien, maar jullie zullen mij wel zien, want ik leef en ook jullie zullen leven. Dan zul je begrijpen dat ik in mijn Vader ben, dat jullie in mij zijn en dat ik in jullie ben. Wanneer iemand mij liefheeft zal hij zich houden aan wat ik zeg, mijn Vader zal hem liefhebben en mijn Vader en ik zullen bij hem komen en bij hem wonen” (14,19.20.23).
Als je dat één keer aangevoeld hebt, kun je zelfs blij zijn dat Jezus naar zijn Vader is gegaan en je Hem niet meer ziet. “Want de Vader is meer dan ik” (14,28), zegt Jezus. Dat wil zeggen: bij de Vader kan Ik meer dan hier. Door naar mijn Vader te gaan, kom Ik nog dichter bij zijn kinderen. Door naar de aarde te gaan kwam Ik in jullie vlees, door naar de hemel te gaan kom Ik in jullie hart. Ik, de man uit Nazaret, wordt de man in Den Ham. Mijn kruis op Golgota uit het jaar 33 wordt vergeving van zonden in het jaar 2014. Mijn opstanding toen wordt jullie leven nu. Krijgen jullie het zwaar te verduren in de wereld, dan zul je vrede vinden bij Mij. Want Ik héb de wereld overwonnen en jullie zúllen de wereld overwinnen. [ppt]

2. “Dan hoeven jullie mij niets meer te vragen”, zegt Jezus. Is dat wel waar? Zijn al je problemen opgelost, als je Jezus gezien hebt? Jezus zegt zelf al dat mensen die van Jezus houden door de wereld gehaat worden. In één van de eerste verzen van Johannes 16 staat zelfs dat er een tijd komt dat iedereen die een volgeling van Jezus doodt, meent God daarmee te dienen.
Dat zijn woorden die zo zwaar zijn dat je geneigd bent ze met een korreltje zout te nemen. In elk geval in Nederland worden christenen toch niet vervolgd? Maar dat is niet waar. Christenen worden inderdaad niet vervolgd door ex-christenen. Maar ex-moslims worden wél vervolgd door moslims. Bij meerdere bekeerlingen die ik gekend heb werden de ramen ingegooid door hun vroegere geloofsgenoten. Ook kregen ze anonieme berichtjes waarin ze met de dood bedreigd werden.
Toch is die haat van de wereld slechts een teken van Jezus’ overwinning van de wereld. Ieder die zich tegen Jezus verzet laat alleen maar zien dat hij een slecht verliezer is. Het is hetzelfde gedrag als supporters van een voetbalclub vertonen, wanneer hun club weer eens verloren heeft. [ppt] Hooligans zijn losers. Als je dat eenmaal door hebt, ben je ook niet meer bang voor ze. Ze haten je, omdat zij verliezers zijn en jij een winnaar bent. [Nora en Niels]
“Dan hoeven jullie mij niets meer te vragen”, zegt Jezus. Uit het vervolg blijkt dat Jezus bedoelt: jullie hoeven mij niets meer te vragen, omdat je met je vragen bij God zelf terecht kunt. Maar betekent dat dat alleen het adres van je vragen verandert? Zegt Jezus alleen maar: Nu moet je het nog met Mij doen, maar straks kun je bij God zelf terecht?
Nee. Niet alleen het adres voor je vragen verandert, ook je vragen zelf veranderen. Je problemen hoeven niet allemaal opgelost te worden vóór je in vrede kunt leven. Want je hebt je vrede al in Jezus gevonden. Niet de wereld gaat veranderen door het gebed, je gaat zelf veranderen door het gebed. [ppt] Vragen wordt steeds meer bidden, bidden wordt steeds meer danken. Je houdt zoveel van Jezus, dat je aan Hem genoeg hebt. Dan ben je niet meer bang voor de wereld. Want Jezus maakt je zo sterk, dat de wereld het nooit van je kunnen winnen.
Dwars door het lijden van deze wereld heen mag je Jezus voor je zien, die de wereld overwonnen heeft. Misschien komen er ook wel dagen dat je Hem even niet ziet. Maar die dagen duren maar kort, als je naar Hem blijft uitkijken. Want Hij komt altijd weer en eens voorgoed.

Amen.